Աննա Խաչատրյան

Еx 2. p. (72) 4- Tell the truth 2-Wear the right clothes 3-Make a good first impression 5-Avoid controversial topics of conversation 6-Be prepared lo answer questions

a) More ancl more people are !minillg to be computer programmers. (line 3)
b) Not many people want to become teachers nowadays. (line 3) c) lf you medicine, it takcs sevcn years before you qualify as a doctor. (Line 5)
d) lt can _ a lot of money to go to university. (line 8) e) When they go to university, most students leave home and _ into student aeeommodation. (line 9)
f) If you fail your end of ycar exams, you can usually _ them again a few months later. (linc 12) g) You have to an entranee exam if you want to go to university. (line 13)
h) University students play an important in the future of the country. (line 24)

Հին արևելյան իմաստնությունն ասում է. «Մինչև 5 տարեկանը քո երեխային վերաբերվիր՝ որպես տիրակալի, հարգանքով, 5-15 տարեկանում՝ որպես զինվորի՝ հստակ սահմանելով շրջանակներ, ռեժիմ ու կանոններ, իսկ սկսած 15 տարեկանից՝ միայն որպես քո ընկերոջ, ինչպես քեզ հավասարին»։

1. Երեխան անհատականություն է։

Երեխան ինքնուրույն, մեզնից առանձին էակ է։ Նա պետք է և ուզում է ապրել իր սեփական կյանքը։ շատ կարևոր է հասկանալ, որ մեր երեխան մեր մի մասը չէ, այլ ինքնուրույն էակ, որն ունի իրավունք, հնարավորություններ ու որոշումներ կայացնելու ու ընտրություն կատարելու ունակություն։

2. Աճիր երեխայիդ հետ միասին։

Մարդը որևէ ոլորտի պրոֆեսիոնալ չի ծնվում, այդ թվում՝ նաև ծնողի մասնագիտության մեջ։ Դրա համար էլ իսկապես լավ ծնողներն աճում ու փոխվում են երեխայի հետ միասին՝ նրան տրամադրելով այնքան ազատություն ու հոգատարություն, որքան անհրաժեշտ է զարգացման որոշակի շրջանի համար։ Երեխային իր սեփական կյանքի, որոշումների ու ընտրության համար պատասխանատվությունը սրան համապատասխանող զարգացման փուլերի ընթացքում փոխանցելը կարևորագույն խնդիր է, որը կանգնած է ծնողների առջև։

3. Անվերապահ ընդունում։

Կյանքի առաջին տարիներին ծնողական շրջապատը երեխայի համար հանդիսանում է աշխարհի ինքնատիպ մոդել, և այն, թե որքան հարմարավետ, ջերմ ու անվտանգ է երեխայի համար ընտանիքում, բնորոշում է այն հանգամանքը, թե հետագայում ինչպիսին կլինի նրա վերաբերմունքն իրական, առավել բարդ, կոպիտ ու փոփոխական աշխարհի նկատմամբ։

Էմոցիոնալ բարեկեցությունը, դրական վերաբերմունքն ինքն իր ու առհասարակ աշխարհի հանդեպ՝ ընդհանուր առմամբ երեխայի, ապա՝ հասուն մարդու մոտ էականորեն կախված է այն բանից, թե ինչպես են իրեն ընդունում ծնողները։

4. Չափանիշեր սահմանեք ու սահմաններ գծեք։

Ծնողները հենց այն մարդիկ են, ովքեր ամենաառաջինն են սկսում երեխայի համար սահմանել չափանիշեր ու թույլատրելիի ու արգելվածի, ընդունելիի ու անթույլատրելիի սահմաններ։

Թույլատրելի վարքագծի սահմանները երեխային ներկայացնելն առաջին հերթին հենց նրա համար է կարևոր։ Դա երեխային օգնում է հասկանալ աշխարհի կառուցվածքը, կողմնորոշվել նրանում, երեխայի շրջապատն ավելի կայուն ու կանխատեսելի է դարձնում, ուրեմն՝ նաև ավելի անվտանգ։ Երեխան, որի համար կանոններ ու չափանիշեր չկան, իրեն կորցնում է անորոշությունից, իրեն լքված է զգում, կոմֆորտ ու իրեն անվտանգ չի զգում, իսկ հետագայում ինքն է սկսում սահմանել թույլատրելիի սահմանները։

Բայց ինչպե՞ս ճիշտ սահմանափակել երեխայի դրսևորումները։

• Ամեն անգամ չափել այն բանի սկզբունքայնությունն ու կարևորությունը, թե հենց ինչ մենք թույլ չենք տալիս, ինչ ենք արգելում, ինչին ենք բացասաբար արձագանքում։

• Ամենավաղ մանկությունից արժե երեխային բացատրել ու փաստարկներով ցույց տալ, թե ինչու հենց այս կամ այն վարքագիծն է վատ կամ վնասակար։

• Պատժել կամ դատապարտել կարելի է արարքը, այլ ոչ՝ անհատին ամբողջությամբ։

• Պատիժը չպետք է լինի «վատը», այն պետք է լինի «լավից» զրկելու մեջ։

• Երբեք չարժե ստորացնել երեխային թե՛ ֆիզիկապես, թե՛ բառերով։

• Չի կարելի բաց թողնել կամ երկար ժամանակով հետաձգել պատիժը։ Այն պետք է հետևի անմիջապես կանոնները խախտելուն, կոպիտ կամ անդաստիարակ վարքագծին։

5. Միայն ոչ կարապը, խեցգետինն ու գայլաձուկը…

Ցանկացած երեխայի դաստիարակության համար սկզբունքային նշանակություն ունի գործողությունների, պատժամիջոցների, խրախուսանքների ու պատիժների հաջորդականությունը։

Գործողությունների, պատժամիջոցների, խրախուսանքների ու պատիժների անհետևողականությունը։

Շատ վատ է, եթե մեր տրամադրությունն ազդում է այն բանի վրա, որ այսօր մենք երեխային ինչ-որ բան թույլ ենք տալիս, ինչ երեկ արգելել ենք, քանի որ փոխվել է մեր տրամադրությունը։ Այս կերպ վարվելով՝ մենք կործանում ենք երեխայի՝ առանց այդ էլ անկայուն ու ճկուն աշխարհը։

Երեխայի համար ընտանիքում դաստիարակության միասնական մոդելի բացակայությունը։ Ընտանիքի տարբեր անդամների կողմից երեխայի դաստիարակության ու նրա վարքագծի վերաբերյալ արձագանքների տարաձայնությունները տարածված երևույթ են։ Բայց արժե հիշել՝ որպես կանոն ու պատվիրան. Երեխան չպետք է իմանա այդ տարաձայնությունների մասին։

6. Երեխայի համար դրական օրինակ եղեք։

Վաղ տարիքում երեխան յուրացնում է սոցիալական փորձի էական մասը՝ նմանակելով ծնողներին։ Նմանակումը ենթադրում է վարքագծի այն մոդելների չգիտակցված պատճենումը, որոնք երեխան ունի իր աչքերի առջև։ Այնպես որ, չարժե զարմանալ, եթե երեխան լսում է մեր ճիշտ ու սխալ բառերը, իսկ իրեն պահում է այնպես, ինչպես մենք բոլորովին չէինք ուզի։ Կանգ առեք ու հետ նայեք։

7. Երեխայի հետ ճիշտ շփվեք։

Հենց մանկությունն է հանդիսանում ձեր երեխայի անձի ձևավորման որոշիչ շրջանը։ Դրա համար էլ նրա հետ շփվելու հետևյալ կանոնները կիրառեք։

1. Երեխայի հետ հաճախ ժամանակ անցկացրեք, բայց զբաղվելով միասնական գործունեությամբ՝ կիրառեք հետևյալ բանաձևը՝ միասին, բայց ոչ նրա փոխարեն։

2. Մի մոռացեք նշել երեխայի ցանկացած հաջողություն, թեկուզ ամենափոքրը, մեզ՝ մեծերիս համար բնական թվացողն ու ինքնին ենթադրվածը։ Պետք է խրախուսել հենց իրական արդյունքները՝ իհարկե, հաշվի առնելով տարիքային հնարավորությունները։

3. Երեխայի հետ խոսելիս միշտ բարեհաճ եղեք, օգտագործեք հաճելի արտահայտություններ։

4. Ահրաժեշտ կարողություն է ձեր երեխային լսել սովորելու անհրաժեշտությունը։ Դա կարելի է և պետք է անել։

5. Երեխայի հետ շփվելիս օգտագործեք առաջին դեմքից զրույցը կառուցելու կերպը։

6. Երեխայի հետ խոսեք նրա աչքերին նայելով, այլապես երեխան ձեզ կընկալի վերից վար դիրքից ու իր վրա դա կընկալի՝ որպես ճնշում։

7. Երեխային հաճախ պատմեք ձեր զգացմունքների մասին։ Նա պետք է լսի, որ իրեն սիրում, ընդունում ու աջակցում են։

8. Ձեր երեխային գրկեք ու շոյեք օրական 5 անգամից ոչ պակաս։

Ինչպես Խրիմյան Հայրիկն է ասում – ՛՛Խիղճը հաշվեպահպան ոստիկան է , որն իբրև դատավորսրտի աթոռի վրա բազմած խայթահարում է միշտ՛՛ :Ամոթը մենք զգում ենք մեր շրջապատինկատմամբ, իսկ խիղճը ինքներս մեր:
Խիղճ, բարոյագիտություն կատեգորիա, իրականացված բարոյագիտակցություն, որբնորոշում է իր բարոյական սկզբունքներ մշակելու, արարքները հսկելու և արժեքավորելուանհատի ունակությունը։ Անհատի արարքների գնահատականը դրսևորվում է ոչ միայնորպես դրանց բանական գիտակցում, այլև ապրում՝ «խղճի խայթ»։ Իդեալիստականփիլիսոփայությունում խիղճը դիտվում է որպես «ներքին ես»-ի ձայն , մարդունի ծնե հատուկ բարոյական հատկություն և այլն։Ամոթը, բացասական երանգավորում ունեցող զգացում է, որի առաջացման պատճառ կարողէ լինել որևէ արարք կամ սուբյեկտի որակ։ Այս հույզը նշանակալի տեղ է զբաղեցնումմարդկային հարաբերություններում, սակայն, ի տարբերություն զայրույթի և վախի, այդքան էլխորացված ուսումնասիրված չէ։

Արտաշես I-Ք.ա. 189- մոտ 160թթ.

Արտավազդ I-Ք.ա. 160-115թթ.

Տիգրան I-Ք.ա. 115-95թթ.

Տիգրան II(Մեծ)-Ք.ա. 95-55թթ.

Արտավազդ II-Ք.ա. 55-34թթ.

Արտաշես II-Ք.ա. 30-20թթ.

Տիգրան III-Ք.ա. 20-8թթ.

Տիգրան IV-Ք.ա. 8-5թթ.

Արտավազդ III-Ք.ա. 5-2թթ.

Էրատո-Ք.ա. 2-Ք.հ. 1թթ.

b.Are you going to watch tv this evening c.Are you going to one day learn another foreign language d.Are you going to buy any new clothes this weekend e.Are you going to do anything interesting next week f.Are you going to travel abroad next year

Պատժի և խրախուսանքի հիմնարարկանոնները

• Պատիժը չպետք է վնասի երեխայի հոգեբանական և ֆիզիկական առողջությանը,
• Եթե կասկածում եք պատժել թե ոչ, միանշանակ ` մի´ պատժեք,
• Ամեն մի զանցանքի համար ` մեկ պատիժ,
• Երեխան չպետք է խուճապի ենթարկվի, եթե հասկանում է, որ պատժվելու է, քանի որ դա վկայում է, որ երեխայի հանդեպ հաճախակի դաժան վերաբերմունքն է ցուցաբերվում,
• Մի´ վիրավորեք և ցածրացրեք երեխային, ձեր կարգավիճակը և ուժը մի օգտագործեք նրան նսեմացնելու համար. եթե երեխան չի ընդունում իր արարքի վատ լինելը, ապա նա պատիժը կհամարի անարդարացի:

4.c)has d)has e)looks f)is looking g)liks h)knows 1.b)bad c)good d)bade e)bad f)bad g)good h)bad i)good j)bad k)good l)bad

a)false b)false c)true d)false e)true f)false