Հայբուսակ կամ հայկական բուսաբառութիւն

Ղևոնդ Ալիշան

Գիրքը տպագրվել է 1895 թվականին Վենետիկում: Շատ հետաքրքիր, նույնիսկ ակտուալ ինֆորմացիա կա այդ աղբյուրում: Այսօրվա դրությամբ գիրքը ունի մեծ պատմական նշանակություն։

Ներկայացնեմ այդ գրքից մի քանի բույսերի համառոտ նկարագրություններ․

Կանեփ. Կանափ. Կանեփատ
Տնտեսութեան մէջ պիտանեգոյն և ամենածանօթ ի հին ժամանակաց, թէ զգեստու թէ դեղերու՝ եւս և ուտելու պիտանութեան համար:

Կոմար. Գոմար
Այսպէս անուանեն ի Պոնտոս այն գեղեցիկ ծառերը կամ թուփերը` զոր արեւմտեայք յունական բառիւք բարդեալ Rhododendron անուանեն, որ է ըսել Վարդածառ:

Մկնսոխ. Մկնասոխ
Բուսաբանք հարիւր տեսակ մի Մկնսոխ զանազանեն, որք ոչ միայն դեղերու բանի կու գան, այլ և իրենց կարմիր, կապոյտ և ճերմակ ծաղկամբք` զարդ են պարտիզաց


Յունապի

Յունապի, պտուղն այլ Յունապ կոչուած է, որ Դժնկաց ցեղէն է ըստ ձեւոյն, այլ պտղովն յարգի,

պտուղները շատ համով են և օգտակար:

Զղեար. Զկեռ. Զկռի

Պարտիզաց կամ այգւոյ Խնձոր: Ծանօթ պտուղ է:

Պապի պլոր. Պապկեպլոր. Պապկլոր. Պապլոր
Ըստ ոմանց է Կատուախաղող կամ Շնխաղող, և ըստ այլոց ուտելի բանջարեղէն` թարմ եղած ատեն, աղցանով. գոյնն մոխրագոյն, և կապուտիկ հատերով, կամ ավելի նռնագոյն և մանուչագոյն հատեր են իրարու կիպ, Թութի հատից պէս, և անոր նման` ծաղկանց պտուղ մի ձեւացընեն

Թաւրընջակ
Բառիս վերջաւորութիւնն նուազական ըլլալով` գուշակել տայ զԹաւրինջ, զոր չեմ գտած կամ լսած. Թաւրընջակն այլ ի լրոյ է քան ի գրոյ, և նշանակէ գարնան կանխիկ ծաղկանց մէկը, ինչպէս է և անունն Primula.

Սա` Primula algida-ն է, algida նշանակում է` սառը, այսինքն հանդիպում է բարձր լեռնային գոտում ուր միշտ ցուրտ է:

Աղբերաց արիւն

Մեր հայկական Աղբերաց արիւնն հիմայ ալ ծանոթ` ծաղիկ մ՚է, և ծաղկանց թագաւոր կամ թագուհի կըրնանք ըսել, գոնէ մեր երկրին մէջ. մեզի պանծալի, օտարաց նախանձելի, և ամենուն զմայլելի իր գունոյն համար, որ ամեն տեսող և քննող եւրոպացի զարմացուցեր է: Ինչուան հիմայ մեզի ծանօթ գտնուած տեղուանքն են Կարին, Բասեն, Ալաշկերտ, Տարոն (Մուշ), Վարագ լեռ, Լօռի, Կողբ (Սուրմալի), Վարաժնունիք (Տարաչիչակ):

Սովորել ցանկացած գնով: Ինչի են պատրաստ տարբեր երկրների երեխաները , կրթություն ստանալու համար (թարգմանություն)

Մենք բոլորս գիտենք, որ ուսումը լույս է, որը մարդուն դուրս է հանում խավարից:Բայց ձեր երեխան կարծում է, ո՞ր սրանք պարզապես բառեր են: Այնպես ստացվեց, որ գրեթե բոլոր երեխաները չեն սիրում դպրոց հաճախել:Եթե ձեր երեխան նրանցից մեկն է, ցույց տվեք նրան այս պատմությունները, թող կարդա, թե ինչպես են ամբողջ աշխարհի տղաները պայքարում իրենց ուսման իրավունքի համար, և միգուցե դա կօգնի փոխել նրա միտքը:

Աֆղանստան

Աֆղանստանում կրթություն ստանալու համար աղջիկները բառացիորեն վտանգում են իրենց կյանքը:Այս երկրում, մինչև 2001 թվականը, կանայք իրավունք չունեին սովորելու կամ աշխատելու:Թալիբանի ռեժիմը տապալվելուց հետո ,այդ սահմանափակումը հանվեց, բայց դա չի խանգարում, որ խստորեն պատժեն այն աշակերտուհիներին , ովքեր հաճախում են դպրոց:2015-ին դպրոց գնալիս երեք աղջիկ թթվասերվեցին:

Հոսպիտալում տուժածներից մեկն ասաց՝

«Ես ամեն դեպքում դպրոց եմ գնալու: Թող դա անեն հարյուր անգամ, այն չի կանգնեցնի ինձ »:

Սարսափեքի է որ սա միակ դեպքը չէ: Հանցագործներին չգտան:

Գրեթե բոլոր հանցագործությունները, որոնք վերաբերում են այս երկրում կանանց, մնում են չլուծված:

Աֆրիկա

Աֆրիկայի շատ երկրներում երեխաների համար կրթությունը շարունակում է մնալ շքեղություն:Այն երկրներում, որտեղ շարունակվում են ռազմական գործողությունները, համաճարակները և սովը տարածված են, կրթության իրավունքը փոխանցվում է հետին պլան:Բայց այնուամենայնիվ, շատ աղքատ վայրերում կազմակերպվում են ամենապարզ դպրոցները, դրանցից մի քանիսը գտնվում են հենց ծառերի տակ, որպեսզի ստվերը գոնե մի փոքր ընկնի:Այստեղ ամենափոքր ուսանողները սովորում են այբուբենը և սովորում են հաշվել:

Կոլումբիա

Որոշ երեխաների համար դպրոց տանող ճանապարհը դառնում է իսկական փորձություն, քանի որ դուք պետք է այնտեղ հասնեք ոչ թե ցամաքով, այլ ութ հարյուր մետր թռչելով խոր անդունդի վրա:Երեխաները կպչում են մետաղական մալուխներին և այդպիսով ընկնում Ռիո Նեգր գետի մյուս կողմը:Պատրա՞ստ եք նման թեստերի, որպեսզի դասը չթողնեք:

How I spend my time at home

It’s summer, and we can’t go outside because of the virus. That’s why I sit at home and occasionally go out on the streets. While I’m sitting at home, my day goes by like this. I cook and I’m very good at it. Of course, like all teenagers i just watching movies.But even in watching movies, I do something useful.I watch movies in English and thus improve my English.

My nephews are here temporarily, and now I’m spending all day with them. It’s about how I spend my summer.

I hope my day will soon be much more interesting.

Հողաօգտագործում

1 Ի՞նչ դեր ու նշանակություն ունի հողը բնության մեջ և մարդու կյանքում:

Հողը երկրակեղևի վերին փխրուն և բերքատու շերտն է, որտեղ աճում են բույսերը:Հողը բնության ամենագլխավոր պաշարներից է, գյուղատնտեսության գլխավոր արտադրամիջոցը: Հողը կապող օղակ է հանդիսանում կենդանի օրգանիզմների ու անկենդան բնության միջև: Հողը այն միջավայրն է, որում փոխազդում են կենսոլորտի տարրերի մեծ մասը, ջուրը, օդը և կենդանի օրգանիզմները:

Ձեր կարծիքով ինչու՞ են հողին անվանում տվյալ էկոհամակարգի հաելին:

Քանի որ հողը կապում է կենդանի և անկենդան բնությունը:Այս համակարգում ավելի կարևոր է հողի բարելավումը , շատացումը , քան ուղղակի պահպանումը կամ ճիշտ բաժանումը։ Հողը հայելին է իսկապես այս ոլորտում, որովհետև այն պարզ իր վրա ցույց է տալիս,արդյոք աշխատանքը եղել է իզուր թե արդյունավետ։ Մարդը բարելավվել է այն թե ոչ։ Հողօգտագործման հիմնական նպատակն է հենց հողի բարելավվումը։

3 Ի՞նչպես է ազդում աղտված հողը ամբողջ էկոհամակարգի վրա:

Ինչպես օդը և ջուրը հողը ենթակա է աղտոտմանը: Այն աղտոտվում է ռադիոակտիվ նյութերերից , որոնք կարող են թափանցել հող և կուտակվել այնտեղ ատոմային պայթյուններից հետո տեղումների արդյունքում, պեստիցիդներից, որորնք քիմիական միացությունների խումբ են, որոնք կիրառվում են մարդու համար անցանկալի օրգանիզմները ոչնչացնելու կամ դրանց թվաքանակը կրճատելու նպատակով , նաև պարարտանյութերից, որի բոլոր խմբերը, մասնավորապես քլոր պարունակող և ֆոսֆորական պարարտանյութերը: Մթնոլորտի վնասակար խառուրդները նստում են հողի մակերեսին, թափանցում են գրունտային ջրերի մեջ, իսկ դրանց մի մասն էլ փոշու ձևով վերադառնում է մթնոլորտ:

4 Ի՞նչպես ճիշտ օգտագործել ու պահպանել հողը։

հատուկ նշանակություն է տալիս հողի մշակմանը, որի ընթացքում ոչ միայն բացառվում է դրա քայքայումն ու տեղատարումը, այլև բարելավում է հողի վերին շերտի կառուցվածքը, հողը դառնում է ավելի արգավանդ: Լավ արդյունք է տալիս, օրինակ, թեք լանջերի հերկումը ոչ թե վերից վար, այլ լայնակի: Լայնակի վարուցանքի դեպքում դանդաղում է ջրի հոսքը, հետևաբար և նվազում հողի էրոզիան:

Թափոնների Հիմնախնդիրը

1 Ներկայացնել թափոնների հիմնախնդրի էությունը։

Թափոններ, մարդու կենցաղային և արդյունաբերական գործունեության ժամանակ նյութերի ու էնէրգիայի փոխակերպման հետևանքով առաջացող արգասիքներ, որոնք չունեն հետագա օգտագործելի հատկություններ։ Թափոնները մթնոլորդային օրի, ընդերքի, ջրեդի և հողերի աղտոտման աղբյուր են։

Թափոններն առաջանում են այն դեպքում, երբ մարդը դադարում է կառավարել իրեն համար ոչ պիտանի նյութական օբյեկտները (թափում է դրանք), և այդ օբյեկտները անցնում են ինքնակառավարման պայմանակարգի. աղբն սկսում է թափված մնալ և դանդաղորեն քայքայվել և աղտոտել միջավայրը:

2. Նկարագրել թափոնների առաջացման հիմնկան  պատճառները

Տարբերում են

• կենցաղային,

• արդյունաբերական

• վտանգավոր թափոններ։

Հիմնականում առաջանում են սպառման և արտադրության ընթացքում:

Վտանգավոր թափոններն իրենց ֆիզիկական, քիմիական կամ կենսաբանական հատկություններով կարող են վտանգ ստեղծել մարդու առողջության ու շրջակա միջավայրի համար։

3.Նկարգրել այդ թափոնների հետևանքով առացաջացած էկոլոգիան խնդիրներն ու կապը այլ էկոլոգիական խնդիրների հետ:

Թափոնները պարունակում են վնասակար նյութեր, ներառյալ վարակիչ հիվանդությունների պաթոգեն պարունակող նյութեր; Թափոնները վտանգ են ներկայացնում մարդու առողջության և շրջակա միջավայրի բնականոն վիճակի համար:

4.Ներկայացնել թափոնների նվազմանը ուղղված աշխատանքների հիմնական ուղղությունները:

Փորձել ճիշտ համակարգել աղբը:

Աղբը հիմնականում բաժանվում է հինգ մասի` մետաղ, ապակի, պոլիմերային նյութեր, թուղթ, օրգանական թափոններ:

Թափոնների նվազման լավագույն միջոցներից մեկը դրանց վերամշակումն է:

Մայիս ամսվա ամփոփում (մաթեմատիկա)

Մայիս ամսվա ընթացքում մենք ուսումնասիրել ենք հերեւյալ թեմամերը՝

Դաս 30. Թվի արկսինուսը, արկկոսինուսը, արկտանգենսը և արկկոտանգենսը

Դաս 31 Պարզագույն եռանկյունաչափական հավասարումների լուծման բանաձևերը

Դաս 32 Եռանկյունաչափական հավասարումներ

Իմ կատարած աշխատանքները՝


Մայիս ամսվա ընթացքում մենք շարունակեցինք մեր առցանց դասերի։

Այս ամիս ես ինձ կգնահատեմ 7, քանի որ բոլոր դասերին մասնակցել եմ, ակտիվ եմ եղել եւ բոլոր տնային աշխտանքները կատարել եմ:

Ma famille.

Je m’appelle Anna, et maintenant je vais vous parler de ma grande famille. Ma famille est composée de six personnes. Nous avons quatre enfants dans la famille. Moi, mes sœurs aînées et mon jeune frère. Nous sommes une famille très sympathique. Bien sûr, comme tous les frères et sœurs, nous avons des querelles, mais nous les oublions rapidement. Dans les moments les plus difficiles, bien sûr, je me tourne vers ma famille pour obtenir des conseils. Pour moi, la famille est la chose la plus importante et je suis heureux d’avoir une si grande famille.

Ուսումնական երրորդ շրջանի ամփոփում

Ահա և վերջանում է իմ առաջին ուսումնական տարին “Մխիթար Սեբաստացի” կրթահամալիրում։ Ուսումնական երրորդ շրջանը ցավոք սրտի անցկացրեցինք տանը, բայց տանը փակվելը մեզ չի խանգարել սովորելուն , նոր բաներ ուսումնասիրելուն և ինքնակրթվելուն։ Կարծում եմ պայմաններին մեզ հարմարվելը թոքր ինչ դժվար էր , բայց հաստատ ոչ անիրական։

Հայոց լեզու և Գրականություն

Փետրվար․

Այս ամիս ես մասնակցել եմ քննարկմանը ” Սոցցանցեր“-ի վերաբերյալ։ Կատարել եմ որոշ նախագծեր նվիրված հայ բանաստեղծներին։Ուսումնասիրել եմ գրողների կենսագրությունները, սովորել եմ բանաստեղծություններ, կատարել եմ վերլուծություններ և հետազոտական աշխատանքներ։Բանաստեղծներ՝ Հովհաննես Թումանյան, Վահան Տերյան և Եղիշե Չարենց։ Կատարել եմ նախագիծ “Ինչ եմ հասկանում մայրենի լեզու ասելով“։ Եվ իհարկե կատարել եմ վարժություններ։

Մարտ

Մարտ ամսից մեզ մոտ սկսվեց առցանց ուսումը։ Ես մասնակցում էի բոլոր դասերին։ Կատարել եմ նախագիծ՝ Համո Սահյան ։ Կատարել եմ առաջադրանքներ։

Ապրիլ

Ես շարունակում էի մասնակցել առցանց դասերին։Կատարել եմ նախագծեր՝ Անդրե Մորուա,Աշխարհին մաքրություն է պետք, Գարունն իմ տան պատուհանից։ Կատարել եմ առաջադրանքներ։

Մայիս

Ամփոթել եմ ” Սասնա ծռեր“։ նախագիծը։

Անգլերեն

Ակտիվ մասնակցել եմ բոլոր առցանց դասերին։

Կատարել եմ բազմաթիվ առաջադրանքներ։

Կատարել եմ նախագիծ՝ My favorite armenian:

Հասարակագիտություն

Պարտաճանաչ կատարել եմ բոլոր տնային առաջադրանքները։

Կատարել եմ նախագիծ ՝Գինին հայոց ավանդական մշակույթում։

Հայոց պատմություն

Կատարել եմ տնային առաջադրանքները։

Կատարել եմ նախագծեր՝ Սերնդեսերունդ ,Ընտանեկան նախագիծ, Գինին հայոց ավանդական մշակույթում։

Ֆրանսերեն

Մասնակցել եմ բոլոր առցանց դասերին։ Կատարել եմ առաջադրանքներ։

Կատարել եմ նախագծեր ՝ Je sais comment faire. ։

Կատարել եմ թարգմանական աշխատանքներ՝ Les enfants qui s’aiment , Le secret des oeufs de paques։

Չգիտեմ ամենավերջում ի՞նչ են գրում, բայց ես ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել, այն մարդկանց, ում կարղացա բացահայտել, այն մարդկանց, ովքեր մի ամբողջ տարի դիմացան և դեռ, պիտի դիմանան մեզ նման անկարգ սովորղներին, այն մարդուն, ով ստեղծել է մի ամբողջ նոր մոլորակ ու որտեղ սովորում են այսքան տարբերվող ու հիանալի աշակերտներ, շնորհակալ եմ բոլորից․․․ ուղղակի շնորհակալ եմ ու վստահ եմ, որ գալիք շրջանն ավելի լավն է լինելու:

Անդրե Մորուա | Մանուշակներ ամեն չորեքշաբթի

Սա մի գեղեցիկ փոքրիկ նովել էր , որտեղ պատմվում է թատրոնի մի հիասքանչ դերասանուհու կյանքի փոքրիկ դրվագ։ Այստեղ հեղինակը ցույց է տալիս , թե ինչպիսի կեցվածք է ունեցել այդ դերասանուհին թատրոնում , պատմում է նրա թատրոնին նվիրված լինելը։ Նկարագրում է նրան , որպես շատ ինքնավստահ, ուժեղ, խելամիտ կին ։ Հետո մի շատ երիտասարդ երկրպագու է հայտնվում , ով սկսում է իրեն ամեն չորեքշաբթի նվիրել երկու սու արժողությամբ մանուշակներ։ Դերասնուհուն դա շատ է դուր գալիս։ Եվ կես տարի հետո , մի օր նա որոշում է երիտասարդին հրավիրել ետնաբեմ՝ մոտիկից ծանոթանալու համար։ Սակայն այդ օրվանից սկսած տղան այլևս չի հայտնվում։

Տարիներ հետո դերասանուհին գործնական հանդիպում է ունենում մի գնդապետի հետ։ Վերջինս ներկայանում է և պարզվում է , որ նա այդ մանուշակ բերող երիտասարդի հայրն է ։ Նա ասում է , թե ինչքան է սիրել այդ կնոջը, բայց ստիպված հեռու է գնացել , որ զգացմունքները մահանան։

Դերասանուհին փորձում է չափսոսալ իր չարածների համար ։ Նա շատ խելամիտ է գտնվում է հարցնում է այդ տղայի գերեզմանի վայրը։ Այդ օրվանից սկսած դերասանուհին ամեն չորեքշաբթի գնում է իրեն անծանոթի գերեզմանը ,մանուշակների փնջով, թողելով բոլոր իր գործերը , ամուսնուն, զվարճանքները։

Ինձ թվում է , որ հեղինակը պարզ ցույց է տալիս , որ պետք է ապրել միայն ներկայով , այսօրվա գորրծը վաղվան չթողնել։ Նաև պետք է չափսոսալ չարածների համար, այլ փորձել շտկել այդ բաց թողածը նոր գործողությունների շնորհիվ։

Սասնա ծռեր էպոսի վերադարձը

Հայոց դյուցազնավեպը սկսվում է  Բագրատունիների թագավորության արքա Գագիկի դստեր՝  Ծովինարի և  Բաղդադի անհավատ խալիֆի ամուսնությամբ։ Ծովինարի գեղեցկության մասին խալիֆը տեղեկացել էր իր հարկահաններից, ովքեր Հայաստան էին ժամանել տուրքերը ստանալու։ Նկատելով չնաշխարհիկ արքայադստերը՝ հարկահավաքները միանգամից խալիֆին տեղեկացնում են Ծովինարի գեղեցկության մասին։ Խալիֆը Ծովինարին մեկ անգամ տեսնելուց հետո իր ստորադասներին հրամայում է ամեն գնով Բաղդադ տանել գեղեցկուհուն։ Շուտով հայոց աշխարհ են ժամանում վերջինիս պատվիրակները, ովքեր սպառնում են Ծովինարին՝ խալիֆին կնության չտալու դեպքում պատերազմ մղել։Գիտակցելով իրավիճակի լրջությունը և ցանկանալով զերծ մնալ հազարավոր ահերից՝ Ծովինարն ինքնակամ որոշում է կայացնում ամուսնանալ և հորը խնդրում իրեն կնության տալ Բաղդադի խալիֆին։ Գագիկը ևս հակված չէր այս տարբերակին, բայց ստիպված էր հարգել դստեր կամահայտնությունն ու հայկական պետականության շահերը։Հասնելով Բաղդադ՝ Ծովինարը պայման է դնում խալիֆի առաջ, որ նա առաջիկա մի տարին չպետք է մոտենա իրեն։ Արաբաց խալիֆը համաձայնվում է այդ պայմանի հետ և արքայադստեր համար առանձին դղյակ կառուցում։ Ըստ հին հայկական ավանդական սովորության՝ Համբարձման տոնի ժամանակ հայ կանայք դուրս էին գալիս դաշտ և բախտագուշակ կատակերգերով վիճակ հանում։ Ծովինարն այդ օրը դուրս էր եկել զբոսանքի և երկարատև շրջածությունից հետո որոշում է դույզն-ինչ դադար առնել։ Ծարավի զգացումը խեղդում էր գեղեցկուհի նորահարսին և դեպի երկինք ուղղված նրա աղերսով ժայռի միջից վճիտ աղյուր է բխում։ Սառնորակ աղբյուրի ջուրն ուներ մոգական կարողություն, որի շնորհիվ էլ Ծովինարը հղիանում է իր խմած ջրից։ Լսելով կնոջ հղիության լուրը՝ Բաղդադի խալիֆը հրամայում է մահապատժի ենթարկել նրան, սակայն Ծովինարը խնդրում է ժամանակ տալ իրեն, որպեսզի վախճանվի երեխաներին ունենալուց հետո։ Այսպիսով, հայոց Գագիկ թագավորի դուստրը ծնում է երկու դյուցազուն, որոնցից մեկի անունը կնքվում է Բաղդասար, մյուսինը՝ Սանասար։ Նրանք հասակակիցներից տարբերվում էին իրենց օրեցօր աճի կարողությամբ և զորեղությամբ։

Էպոսի առանձնահատկությունները

Վիպերգի թեման 8-10րդ դարերում հայ-արաբական կռիվներն են , գաղափարը ՝ ազատասիրությունը։ ՅՈՒՆԵՍԿՈՅԻ կողմից ճանաչվել է համամարդկային մշակութային արժեք և ստացել <<Էպոսների թագուհի>> տիտղոսը։ Էպոսն իր մեջ պարունակում է հայ ազգի ողջ բնավորության գծերը և ունի հետաքրքիր ու տպավորիչ բովանդակություն։

Հայկական ազգային էպոսում պետության և պետականության խորհրդանիշը համարվում է բերդը: Բերդի և հզոր պարիսպների կառուցումով էլ հենց էպոսի առաջին գլխավոր հերոսները՝ Սանասարն ու Բաղդասարը սկիզբ են դնում Սասնա տոհմին և Սասնա տանը:

Թագավորը և ժողովուրդը մտերմիկ հարաբերությունների մեջ էին միմյանց հետ: Սասունցիները սիրում էին իրենց տերերին: Նրանց միջև միակ էական տարբերությունն այն էր, որ մեկը հրամայողն էր, իսկ մյուսը՝ լսողը:

Բացի «Սասնա ծռերից» մեր էպոսը կոչել են «Սասնա փահլևաններ», «Սասնա տուն», «Ջոջանց տուն», «Սասունցի Դավիթ կամ Մհերի դուռ», «Դավիթ և Մհեր», «Դավթի պատմություն», «Դավթի հեքիաթ» անուններով:

Էպոսն ու հեթանոսությունը

Էպոսում երևում են կրակի պաշտամունքի հետքեր, որոնք բնորոշ են հեթանոսական շրջանին: Հանդիպում են նաև հնագույն ժամանակներից մնացած հավատալիքներ՝ ջրի, լույսի, հողի, երկնային լուսատուների և նախնիների պաշտամունք:

Էպոսում հիշատակվում է նաև ժողովրդի կողմից սիրված տոներից մեկը՝ Համբարձումը: Չնայած որ այն այժմ քրիստոնեական է, սակայն ունի հեթանոսական ծագում: Հնում այն համարվել է ջրի և ծաղկի տոն:

Պատկեր:Սասունցի Դավթի արձան.JPG ...

«Սասունցի Դավիթ» արձանի պատմությունը

1939 թվականին Երևանում պատրաստվում էին տոնել «Սասնա ծռեր» էպոսի 1000-ամյա հոբելյան։ Հայտարարվեց մրցույթ ՝ Սասունցի Դավթի արձան քանդակելը։ Երվանդ Քոչարը կարճ ժամանակահատվածու իրականացնելու այդ աշխատանքը։Այն տեղադրվեց կայարանամերձ հրապարակում և այնտեղ մնաց մոտ 2 տարի: 1941 թվականին Քոչարի ձերբակալությունից հետո արձանը ոչնչացվեց։ Քանդակագործին առաջադրված մեղադրանքներից մեկն էլ այն էր, որ «մերկացրած սրով հեծյալը նայում է դեպի «բարեկամ» Թուրքիա…», դա հավասարազոր էր «ժողովրդի թշնամի» կոչվելուն։ Արձանը ոչնչացվեց։2 տարի հետո Քոչարը ազատ արձակվեց և արձանը վերանորոգեց։ Դա համարվեց իրական գլուխգործոց։