Աննա Խաչատրյան

2.Mettez les phrases suivantes au passé composé

1.Je cherche mes clés. — J’ai cherché mes cles.

2.J’achète un ordinateur. — J’ai acheté un ordinateur.

3.Je travaille tout le week-end. — J’ai travaillé tout le week-end.

4.Je déjeune avec des amis. — J’ai déjéuné avec des amis.

5.J’écoute de la musique. — J’ai écouté de la musique.

6.Je réserve une table au restaurant. — J’ai réservé une table au restaurant.

3.Répondez aux questions.

1.Il a mangé un croissant, ce matin? — Non, il n’ a pas mangé de croissant, ce matin.

2.Vous avez commandé un gâteau, hier? — Oui, j’ai commandé un gâteau, hier.

3.Hier soir, elle a parlé avec des amis? — Non, elle n’a pas parlé avec des amis.

4.Ils ont trouvé une solution, finalement? — Non, ils n’ont pas trouvé une solution.

5.Tu as acheté un dictionnaire, récemment? — Oui, j’ai acheté un dictionnaire.

6.Vous avez dîné à la maison, hier soir? — Oui, nous avons dîné à la maison, hier soir.

4.Complétez au passé composé.

1.Nous avons parlé tout la soirée.

2.J’ai décidé de partir.

3.Ils ont visité le musée d’Orsay.

4.Elle a gardé les enfants.

5.Vous avez étudié l’espagnol.

6.Tu as utilisé ton ordinateur.

7.Ils ont joué au football.

8.Nous avons gagné le match.

9.Il a commencé à travailler.

10.J’ai regardé la télévision.

5.Quelle journée! Mettez les verbes au passé composé et replacez-les dans le texte.

Hier, j’ai travaillé tout la journée. J’ai commencé à 8 heures. J’ai participé à trois réunions, mais, comme d’habitude, nous n’avons rien décidé! Je n’ai pas déjeuné à la cartine, j’ai mangé juste un sandwich. J’ai parlé avec mes collègues du nouveau projet. Ils ont accepté mes propositions.

-Դու դեռ չե՞ս քնել։ Չէ՞ որ արդեն գիշեր է։

-Tu n’as pas encore dormi? Il fait déjà nuit, n’est-ce pas?

-Պապի՛կ, այս գրքում այնքա՜ն գեղեցիկ թիթեռներ կան։ Դու ամեն ինչ գիտես։ Ասա՛ ինձ, որտե՞ղ են նրանք ապրում։

-Pépé, il y a tellement de beaux papillons dans ce livre. Tu sais tout. Dis-moi, où habitent-ils?

-Քնի՛ր, թոռնի՛կս։ Հիմա ուշ է։ Թիթեռների մասին ես կպատմեմ վաղը։ Բարի գիշեր։ Քնի՛ր։ Քնի՛ր, բալի՛կս։ 

-Dors, ma petite-fille. C’est trop tard. Je vais parler des papillons demain. Bonne nuit. Dors. Dors, ma petite.

-Իսկ դո՞ւ։

-Et toi?

-Է՜հ, թոռնի՛կս։ Ես ծերությունից կորցրել եմ քունս։ 

-Eh, ma petite-fille. J’ai perdu mon sommeil à cause de la vieillesse.

(-Խե՜ղճ պապիկ։ Մի՞թե կարելի է կորցնել քունը։ Եթե ես կարողանայի գտնե՜լ այն․․․)

(-Pauvre pépé. Est-il possible de perdre le sommeil? Si je pouvais le trouver…)

---

-Ինչո՞ւ ես լալիս, ծերո՛ւկ։

-Pourquoi pleures-tu, vieillard ?

-Ինչ-որ մի բան սխալ է։ Ես ապրում եմ այստեղ շա՜տ վաղուց, բայց շուրջս ոչինչ չի փոխվում։ Եվ ես հոգնել եմ։

-Quelque chose ne tourne pas rond. Je vis ici depuis longtemps, mais rien n’a changé autour de moi. Et je suis fatigué.

-Իսկ դո՞ւ ով ես։ 

-Et qui es-tu?

-Ե՞ս։

-Moi?

-Ըհըմ։

-Uhum.

-Աղջիկ։

-Une fille.

-Աղջի՞կ։ Իսկ ի՞նչ է այդ։

-Une fille? Et qu’est ce que c’est?

-Այդ ես եմ։

-C’est moi.

-Հմմմ։ Որտեղի՞ց դու եկար։

-Hmm. D’où viens-tu?

-Ես եկա այն սենյակից։ Այս նկարն այնտեղ է կախված։

-Je viens de cette chambre. Cette image est accrochée là.

-Իսկ ինչպե՞ս դու հայտնվեցիր նկարի մեջ։ 

-Et comment es-tu apparue dans l’image?

-Ինձ օգնեցին թիթեռնիկները։

-Les papillons m’ont aidé.

-Ուրեմն դու կարող ես մտնել նկարի մե՞ջ։

-Alors tu peux entrer dans l’image?

---

-Ինչ բարձր է կախված նկարը։

-Սա ի՞նչ է։

-Qu’est-ce que c’est?

-Սա՞։ Նկար։

-Cela? Une image.

-Գիտեմ, որ նկար է։ Իսկ ինչո՞ւ այնտեղ արև չկա։ 

-Je sais que c’est une image. Mais pourquoi n’y a pas de soleil?

-Որովհետև այս նկարում գիշեր է։

-Parce qu’il fait nuit dans cette image.

-Գիշեր։ Իսկ դա ի՞նչ է։

-Nuit! Et qu’est ce que c’est?

-Գիշե՞րը։ Գիշերը արևը մայր է մտնում։ Եվ դուրս է գալիս լուսին։ Գիշերը, գիշերը․․․

-La nuit? La nuit, le soleil se couche. Et la lune sort. La nuit, la nuit…

-Խնդրում եմ, տա՛ր ինձ այնտեղ։ Ես երբեք չեմ տեսել գիշեր։ 

-Emmènes-moi là-bas, s’il te plaît. Je n’ai jamais vu la nuit.

---

-Գնա՛նք։ Ես քեզ ցույց կտամ գիշերվա հրաշքները։ Գիշերը երկնքում աստղերն են շողում։ Տեսնո՞ւմ ես։ Գիշերը թեթև ցող է իջնում երկրի վրա։ Տե՛ս։ Աստղ է ընկնում։ Շո՛ւտ։ Շո՛ւտ մի բան մտածիր։ Անպայման կկատարվի։ 

-Allons! Je vais te montrer les merveilles de la nuit. A la nuit les étoiles brillent dans le ciel. Tu regardes? La rosée tombe sur la terre la nuit. Regarde! Une étoile tombe. Vite! Pense à quelque chose vite. Ce sera certainement fait.

-Վա՜յ։ Ծերո՛ւկ։ Էս ո՞ւր կորավ։ Ծե՜րուկ…

-Vieillard! Où s’est-il perdu? Vieillard…

---

-Բարի գիշե՛ր, ծերո՛ւկ։ Ի՜նչ լավ է, որ օգնեցի քեզ։ Ա՜խ, եթե ես կարողանայի գտնել պապիկիս քո՜ւնը։ 

-Bonne nuit, vieillard. Comme c’est bien que je t’ai aidé! Eh, si je pouvais retrouver le sommeil de mon pépé!

---

-Բարի լո՛ւյս, պապի՛կ։ 

-Bon matin pépé. 

Who inspires me the most? Hmm… that’s a good question. There are so many people who do really inspire me. First of all that’s my sister. She’s only 26 but already reached the heights. She lives in Poland since she was 18.

She was all alone in that big contry. She was doing her best to have what she has now. She lives in the centre of Warsaw now and living her best life. She also travels a lot in Europe and USA. When i see how hard she works to having it all, i want to be like her. When she moved to Poland i was only 9 years old and since then i’ve always wanted to be like her.

But what inspires me the most is myself. My own future. Every time i think i can’t do something i always remember that there is nothing impossible and my future’s in my hands and i have to do everything to have what i want.

How many times have I asked myself the question: «but if he can, why can’t I?» And I can. Yes, it’s possible to draw or sing, or play the piano, or bake cakes like that. Yeah maybe i won’t succeed but i will know that i tried and for sure i’m doing to be succeed.

Now I’m moving to Poland like my sister did.I’ll study hard to have what i want. Yes it’s going to be really hard but i can do that for my own future.

Հանդարտություն—անվրդովություն—անդորրություն
ջորմախտ—տենդ—դողէրոցք
կական—ողբ—լաց
նինիջ—նիրհ—քուն
նողվածություն—անձկութոյւն—սրտնեղություն

կոտորած—ջարդ—եղեռն
պատճառ—առիթ—պատրվակ
թոհուբոհ—իրարանցում—խառնաշփոթ
բացարկ-մերժում—ժխտում
գրավական—առհավատչյա—երաշխիք

պախուրց—սանձ—երասան
գագաթ—կատար—ծայր
արև—արփի—արեգակ
երիվար—նժույգ—հովատակ
ջահ—կերոն—մոմ

մթերք—պարեն—նպար
ադամանդ—գոհար—շողակն
կույտ—դեզ—շեղջ
գավազան—մական—ցուպ
բալասան—դեղ—ապեղանի

Լապտեր—ճրագ—կանթեղ
ըմպանակ—բաժակ—գավաթ
գահավորակ—թիկնօթոց—բազկաթոռ
փերթ—կտոր—պատառ
շիվ— ընձյուղ—ոստ

խուրձ—տրցակ—կապուկ
ոլորք—գազար—պարույր
ցատկ—ոստույն—թռիչք
արյունահեղություն—նախճիր—սրածություն
մեղադրանք—կշտամբանք—պարսավանք

խարդախ—խաբեբա—զեղծարար
սավառնորդ—օդագնաց—օդաչու
խմբապետ—պարագլուխ—առաջնորդ
խաշնարած—հովիվ—հոտաղ
պատկերասրահ—նկարիչ—ծաղկող

նկատմամբ—հանդեպ—վերաբերմամբ
ըստ—համապատասխան—համաձայն
նույնպես—նաև—էլ
հոգուտ—ի շահ—հանուն
հակառակ—ի հեճուկս—ընդդեմ

1. Նախադասությունը բառացի աշխարհաբա՛ր դարձրու, հետո խմբագրի՛ր (այնպես արա, որ ճիշտ ու գեղեցիկ լինի)։ Ինչպե՞ս ես հասկանում այս խրատը։

Ընկալարուք զխրատ եւ մի՛ զարծաթ, եւ զգիտութիւն, քան զոսկի ընտիր։ Լաւ է իմաստութիւն, քան զականս պատուականս։ (Առակք Ը, 10-11)

Վերցրեք խրատը, ոչ թե արծաթը և ոսկին։ Իմաստությունն ավելի լավ է, քան թանկարժեք քարերը

ընկալարուք — ընկալեցեք, վերցրեք

ակն — ակ, թանկարժեք քար

զականս պատուականս  — պատվական քարեր(ը)

2. Ոչ հացիւ միայն կեցցէ մարդ, այլ ամենայն բանիւ, որ ելանէ ի բերանոյ Աստուծոյ։ (Մատթեոս Դ, 4)

ոչ կեցցէ         — չապրի, չի ապրի, չպիտի ապրի, չի ապրելու

ամենայն        — ամեն, ամեն մի

բանիւ             — խոսքով

ելանէ             — ելնում է

ի բերանոյ      —  բերանից

Մարդ չի ապրում միայն հացով, այլև խոսքով, որը դուրս է գալիս Աստծո բերանից։

Աստծո բերանից

• Բան արմատով քեզ ծանոթ բառեր գրիր

Բանակ,բանավոր, բանակցություն,անբան

• Աշխարհաբար դարձրու՝
  •  հացիւ բառը-հացով
  • ի բէրանոյ Աստուծոյ բառակապակցությունր։-Աստծո բերանով
• Նախադասությունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։

3.Ոչ ոք կարէ երկուց տերանց ծառայել. կամ զմին ատիցէ եւ զմիւսն սիրիցէ, կամ զմին մեծարիցէ եւ զմիւսն արհամարհիցէ։ (Մատթէոս Զ, 24)

ոք — մեկը, ինչ-որ մեկը, մի մարդ

ոչ կարէ — չի կարող

երկուց տերանց  — երկու տիրոջ

զմին — մեկին

ատիցէ — ատի, կատի,պիտի ատի

Ոչ ոք չի կարող երկու տիրոջ ծառայել.մեկին կատի, մյուսին կսիրի կամ մեկին կմեծարի, մյուսին կարհամարհի։

• Այս բառերն աշխարհաբա՛ր դարձրու (յուրաքանչյուրի դիմաց միայն մեկ բառ գրիր, որը համապատասխանի տեքստին).
  • սիրիցէ-սիրի, մեծարիցէ–մեծարի, արհամարհիցէ-արհամարհի, զմիւսն-մյուսին։
• Նախադասությունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։
• Երկու տիրոջ ծառա արտահայտությունը բացատրի՛ր։—երկու հոգուն ծառայել։

4. Խնդրեցէ՛ք՝ եւ տացի ձեզ, հայցեցէ´ք՝ եւ գտջիք, բախեցէ´ք՛ եւ բացցի ձեզ։ Զի ամենայն որ խնդրէ՝ առնու, եւ որ հայցէ, գտանէ, եւ որ բախէ, բացցի նմա։ (ՂուկասԺԱ, 9-10)

տացի — տրվի, կտրվի, պիտի տրվի, տրվելու է

հայցել — խնդրել, աղաչել, աղերսել, պահանջել, կամենալ, փնտրել, որոնել

զի — որովհետև, քանի որ, թե

բացցի — բացվի, կբացվի, պիտի բացվի, բացվելու է

գտջիք               — գտնեք, կգտնեք, պիտի գտնեք, գտնելու եք

առնու              — առնում է, վերցնում է

Խնդրեք, կտա, աղաչեք և կգտնեք, թակեք, կբացվի։ Ով խնդրում է, վերցնում է, ով աղաչի, կգտնի, ով թակի, կբացվի։

• Աշխարհաբա՛ր դարձրու`
  •  խնդրէ-խնդրել, հայցէ-աղաչել, գտանէ-գտնել։ բառերը-
  •  բացցի նմա արտահայտությունը։
• Հատվածն աշխարհաբա՛ր դարձրու։
• Այս հատվածի ո՞ր մասը կառանձնացնես որպես ասույթ:

5. Որպես կամիք թէ արասցեն ձեզ մարդիկ, այնպէս արասջիք եւ դուք նոցա: (Ղուկաս Զ, 31)

կամիք              — կամենում եք

արասցեն      — անեն, կանեն, պիտի անեն, անելու են

արասջիք         — արեք, անեք, կանեք, պիտի անեք, անելու եք

Ինչպես կամենում եք՝ մարդիկ վարվեն ձեզ հետ, այնպես էլ արեք դուք նրանց։

• Նոցա բառն աշխարհաբա՛ր դարձրու:–նրանց
• Նախադասությունն աշխարհաբա՛ր դարձրու և համեմատի՛ր այս նախադասության հետ.
  • Ինչպես որ վարվեք մարդկանց հետ, այդպես էլ ձեզ հետ կվարվեն։
  • Նոցա բառն աշխարհաբա՛ր դարձրու:–նրանց
• Նախադասությունն աշխարհաբա՛ր դարձրու և համեմատի՛ր այս նախադասության հետ.
  • Ինչպես որ վարվեք մարդկանց հետ, այդպես էլ ձեզ հետ կվարվեն։

Եթե ուզում ես, որ մարդիկ քեզ հարգեն, սիրեն ու բարի լինեն, դու էլ պետք է նրանց հարգես, սիրես ու բարի լինես։Նշանակում է, որ եթե դու մարդկանց նեղացնես, նրանք էլ քեզ կպատասխանեն նույն ձևով։Ավելի հեշտ է լինել բարի ու լինել լավը, և շատ ընկերներ կունենաս, բոլորը քեզ կսիրեն։

Բարդ նախադասությունն արտահայտի՛ր պարզերով ( ընդգծված բառերը հանի՛ր կամ փոխարինի՛ր ուրիշներով և անհրաժեշտության դեպքում՝փոփոխություննե՛ր արա ):
Օրինակ ` Մի անգամ մի ժլատ մարդ կորցրեց քսակը, որի մեջ քսան ոսկի կար: -Մի անգամ մի ժլատ մարդ կորցրեց քսակը: Քսակում (կամ՝ քսակի մեջ) քսան ոսկի կար:

Շվեյցարիայի Լյուցեռն քաղաքի կենտրոնում մի անսովոր ցուցատախտակ կա, որի վրա նշված են նույն անունը կրող բոլոր քաղաքներն աշխարհում:

Շվեցարիա Լյուցեռն քաղաքի կենտրոնում մի անսովոր ցուցատաղտակ կա, այդ ցուցատաղտակի վրա նշված են աշխարհի բոլոր նույն անուններ կրող քաղաքներն ։

Երբ 1907թ. Շվեդական Ուպսալի քաղաքի բնակիչ Նիլս Պաուլսոնը մահացավ, հարյուր վաթսուն տարեկան էր: Որբացան նրա երկու որդիները, որոնցից ավագը հարյուր երեք տարեկան էր, իսկ կրտսերը՝ տասը:

Երբ 1907թ․ Շվեդիական Ուպսայի քաղաքի բնակիչ Նիլս Պաուլսոնը մահացավ , հարյուր վաթսուն տարեկան էր ։ Նրա երկու որդիները դարձան որբ , իրենցից ավագը հարյուր երեք տարեկան էր , իսկ կրտսերը տաս ։

Անգլիայում հրատարակվել է մարդկության պատմության մեջ հայտնի մարդկանց ցուցակը, որոնք գրել են ձախ ձեռքով:

Անգլիայում հրատարակվել է մարդկության պատմության մեջ հայտնի մարդկանց ցուցակը, այդ մարդիկ գրել են ձախ ձեռքով ։

Եգիպտացի մի միլիոնատիրոջ ազգականները նրա մահից անմիջապես հետո գնացին նոտարի մոտ, որ իմանան ժառանգության մասին: Կտակին ծանոթանալուց հետո հանգուցյալի ազգականները քիչ մնաց խելքները թռցնեին, որովհետև նա փողերն իր տասը եղբայրներին ու քույրերին թողնելու փոխարեն կտակել էր իր կենդանիներին:

Եգիպտացի մի միլիոնատիրոջ ազգականները նրա մահից անմիջապես հետ գնացին նոտարի մոտ , որ իմանան ժառանգության մասին ։ Երբ իր ազգականները ծանոթացան կտակի հետ, քիչ մնաց խելքները թռցնեին, քանի որ, այդ միլիոնատերը գերադասել էր կտակել իր միլիոնները իր կենդանիներին , քան կտակել դրանք իրբ տասը եղբայրներին ու քույրերին ։
271. Բարդ նախադասություններն արտահայտի՛ր պարզերով :
Օրինակ ` Այն փաստը, որ նույնիսկ աշխարհի տարբեր ծայրերում բնակվող երկվորյակների ճաշակը շատ հարցերում նման է, հայտնի է վաղուցվանից: – Վաղուցվանից հայտնի է մի փաստ: Նույնիսկ աշխարհի տարբեր ծայրերում բնակվող երկվորյակների ճաշակը շատ հարցերում նման է:

Հնագիտական պեղումներից պարզվել է, որ մոտ վեց հազար տարի առաջ էլ աղավնիները ծառայել են Ֆրանսիայի տարածքում բնակվող եվրոպացիներին:

Մոտ վեց հազար տարի առաջ աղավնիները ծառայել են Ֆրսնսիայի տարածքում բնակվող եվրոմացիներին, դա պարզվել է Հնագիտական պեղումներից ։

Գիտնականները փորձերով պարզել են, որ աղավնիներն օժտված են հիանալի հիշողությամբ: Լարվածությունը թուլացնելու ամենահեշտ միջոցը հյուսելն է, որի ժամանակ մարդ կենտրոնանում է թելի ու նախշի վրա՝ կամաց-կամաց կտրվելով իրեն անհանգստացող մտքից:

Աղավնիներն օժտված են հիանալի հիշողությամբ ,դա պարզել են գիտնականները փորձերի միջոցով ։ Երբ մարդ հյուսում է , նա իր ամբողջ ուշադրությունը հատկացնում է թելի վրա և նախշերի, այդ իսկ պատճառով հյուսելը համարվում է անհանգիստ մտքերից կտրելու միջոց ։

Ամերիկյան մի համալսարանի հոգեբանները պարզել են, որ մարդու ստորագրության չափն արտահայտում է նրա հոգեկան վիճակը:

Մարդու ստորագրության չափն արտահայտում է նրա հոգեկան վիճակը, դա պարզել են Ամերիկյան մի համալսարանի հոգեբանները․

Նախադասության անդամներ
272. Նախադասության ամեն մի բառը կամ բառակապակցությունը փոխարինի՛ր հարցական բառով և ստացի՛ր հարցական նախադասություններ ( քանիսը կարող ես ) :
Քրիստին Լիսկևիչը փոքրիկ միայնակ առագաստանավով շուրջերկրյա ճանապարհորդություն կատարեց երկիր մոլորակի շուրջը:

Ինչի շուրջը Քրիստինե Լիսկևիչը փոքրիկ միայնակ առագաստանավով ճամփորդություն կատարեց :

Ինչով Քրիստինե Լիսկևիչը շուրջերկրյա ճամփորդություն կատարեց երկիր մոլորակի շուրջ ։

Ով շուրջերկրյա ճամփորդություն կատարեց երկիր մոլորակի շուրջ ։

273. Նախադասության ընդգծված անդամները՝ ենթական ու ստորոգրյալը համաձայնեցրո՛ւ : Ոչ ոք չեն փորձում հասկանալ մյուսներին, բոլորը միայն խոսում են: Փողոցում քայլում էին երկու մարդ :
Ժողովուրդը հավաքվել են հրապարակում: Ճյուղին նստած էին տաս ը ճնճղուկ : Մի քանի տղա լսում էին :
Մի երկու երեխա խաղում էին բակում: Սարի լանջին մի խումբ գառ են երևում :
Հավաքված մարդկանց մի մասը զրուցում են : Աստղագետների մեծամասնությունը գտնում են , որ իրենց նախորդներն ուղղակի սխալվել են:

274. Տրված զույգ նախադասություններն իրար միացրո՛ւ և, ու, կամ շաղկապներից մեկով և բացատրի՛ր , թե երկրորդ նախադասության մեջ ընդգծված բառը՝ ենթական , ո՛ր դեպքում է դուրս գալիս : Աղվեսը մի թուղթ գտավ: Աղվեսն այդ թուղթը տարավ գայլին: Թագավորը ժլատ աչքածակ մարդ էր: Թագավորը հրամայեց, որ կարասը իրեն տան: Կղզին լճի հարավ-արևելքում էր: Կղզին լճի հյուսիսային ափից տարբերվում էր թե՛ բուսականությամբ, թե՛ կենդանիներով: Խեղճ կապիկը պիտի վարժվի նեղլիկ վանդակին: Կապիկն անընդհատ պիտի փորձի դուրս
65

պրծնել այդտեղից: Զինվո րն իջեցրեց բացովի կամուրջը: Չոր փոսի վրայով անցնելով՝ տիկինը մոտեցավ կոճղերին: Մառախուղի միջից նախիրն էր մեզ ընդառաջ գալիս: Վարորդը մեքենան արգելակեց: Կապիկը կես ժամում խժռեց իմ բերած բանանները: Մեր միջև կարծես թե բարեկամություն հաստատվեց: Որպես խայծ, վանդակի մեջ ես ամենագայթակղիչ բանանները կդնեմ: Նրան համոզելու համար տերն առաջինը կմտնի վանդակը:

275. Ա խմբի նախադասությունների կետադրական տարբերությունը գտի՛ր և դրա պատճառը բացատրի՛ր : Բ խմբի նախադասություններն ի՛նքդ կետադրիր :
Ա. Հողմը մռնչաց, գալարվեց և խառնեց ծովի ալիքները:
Հողմը մռնչաց, գալարվեց և ծովի ալիքները լեռնացան:
Դեմքը խաղաղ էր ու ողողվել էր մի զարմանալի լույսով:
Դեմքը խաղաղ էր, ու աչքերում մի զարմանալի լույս էր ցոլում:
Մայորն անձամբ ցույց կտա կղզին կամ իր թիկնապահին կուղարկի ինձ ուղեկցելու:
Մայորն անձամբ ցույց կտա կղզին, կամ նրա թիկնապահը կուղեկցի ինձ:
Բ. Արևը ժպտաց և արթնացրեց ծաղիկներին:
Արևը ժպտաց և ծաղիկներն արթնացան:
Նա խոսում էր բարձր, խրոխտ ձայնով ու իր խոսքին տալիս էր տիրական շեշտ:
Նա խոսում էր բարձր, խրոխտ ձայնով ու դա նրա խոսքին տալիս էր տիրական շեշտ:
Նա մեզ թող սպասի ավտոմեքենաների կանգառում կամ էլ Ջերալդի հետ միանգամից գնա հրավերքի սրահը:
Նա մեզ թող սպասի ավտոմեքենաների կանգառում կամ ինքն ու Ջերալդը միանգամից գնան հրավերքի սրահը:
276. Նախադասություններն ավարտի՛ր ( ուշադրությո՛ւն դարձրու կետադրությանը ):

Հյուրերի բազմությունը շարժվեց դեպի դահլիճը: Հյուրերի բազմությունը շարժվեց դեպի դահլիճ, և մտան ներս: Արդեն մի շաբաթ ուշացրել եմ խոստացածս նվերն ու մտածում եմ ինչպես այն մատուցել: Արդեն մի շաբաթ ուշացրել եմ խոստացածս նվերն, ու չգիտեմ ինչպես ներողություն խնդրել: Տղաները սկյուռին հավանաբար մոռացել էին կամ որոշել էին անտեսել:
66

277. Կետադրի՛ր

Ամառային սիրուն երեկո էր և արեգակն արդեն թեքվում էր դեպի իր մուտքը: Մի փոքր տոթ օդին խառնվել էր մե~ղմ հովիկը և զբոսնելը հաճելի էր դարձել: Հանգստյան օր էր ծովափին շատ մարդիկ կային: Բոլորն անհանգիստ էին և հայացքներն ուղղել էին ծովում ինչ-որ կետի: Ոչ ոք չէր ուզում բան ասել և չէր էլ ուզում լսել ինչ- որ բան: Միայն բարձրախոսն էր անտարբեր ընդհանուր հուզմունքին և բարեխղճորեն իր գործն էր անում. զբաղեցնում էր հանգստացող հասարակությանը: Հաղորդավարը միապաղաղ ձայնով ինչ-որ բան էր կարդում, և այդ ձայնը մատնում էր ձանձրույթն ու հոգնածությունը: Մակույկավարների տնակում անվերջ զնգում էր հեռախոսը, և ոչ մեկը չէր մոտենում, որ խոսեր կամ գոնե անջատեր այն:

278. Կետերը փոխարինի՛ր փակագծում տրված հարցին պատասխանող բառերով կամ բառակապակցություններով ( ենթականերով ):
Օրինակ ` ….մուտքից դուրս եկավ( ո՞վ)- Ոստիկանը դուրս եկավ: Ամենաշուտը գործի գնացողը մուտքից դուրս եկավ: Հանկարծ հայտնվեց։ (ո՞վ) Հանկարծ հայտնվեց մի շունիկ։ Բոլորը վախեցան շան անսպասելի Գալուստից։ (ի՞նչը) Այստեղից չի լսվի:Դասավանդողի ձայնը այստեղից չի լսվի ։ Հևասպառ սարն էր բարձրանում: (ո՞վ) Իմ ընկերուհին Հևասպառ սարն էր բարձրանում:

279. Փակագծերում տրված հարցին պատասխանող դերանուն ( ենթակա ), ապա նրան լրացնող երկրորդական նախադասություն ավելացնելով՝ տրված պարզ նախադասությունները բարդեցրո՛ւ :
Օրինակ `
Մուտքից դուրս եկավ: ( Ո՞վ ) – Մուտքից դուրս եկավ նա, ում տեսել էինք առավոտյան : Մուտքից դուրս եկավ նա, ով վերջինն էր մտել : Մուտքից դուրս եկավ նա, ումից լուր էինք ուզում իմանալ : Հանկարծ հայտնվեց: (ո՞վ) Ուրեմն կատարվե՞ց: (ի՞նչը) Այստեղից չի լսվի: (ի՞նչը) Հևասպառ սարն էր բարձրանում: (ո՞վ)

28 0. Կետերի փոխարեն գրի՛ր փակագծերում տրված հարցերին պատասխանող ստորոգյալներ :
67

Մարդիկ հաճախ երկնքին են նայում: Մարդկանց մեծ մասին լուսինը թվում ափսեի չափ: Հեռավորությունը սխալ է ընկալվում մարդկանց կողմից: Արևին նայելուց հետո երկար ժամանակ գունավոր օղակներ են երևում: Իրականում լուսինը երկիր մոլորակի պես ահռելի մեծ է : Աստղերի մեջ հեռավորությունը մեծ է :

281. Ա . և Բ . Խմբի նախադասությունների ընդգծված ստորոգյալները համեմատի՛ր և փորձի՛ր բացատրել տարբերությունը :

Ա . « Օլիմպիկը» բաց ծովում լողում էր : Մի ուրիշ նավ՝ « Գաուկը» անցնում էր նրան զուգահեռ: Փոքր նավն անսպասելիորեն թեքեց ճանապարհը: Նա շարժվեց դեպի շոգենավը: Բ . « Օլիմպիկը» հսկա նավ էր : «Գաուկ» նավն ավելի փոքր էր : Նավերն արդեն իրար շատ մոտ էին : Հարվածը շատ ուժեղ էր :

282. Կետերի փոխարեն գրի՛ր ստորոգյալի մաս կազմող համապատասխան բառ կամ բառակապակցություն ( ստորոգելի ):
Օրինակ ` Գրքի արժանիքներից մեկն էլ ….( ի՞նչը ) էր:- Գրքի արժանիքներից մեկն էլ լեզուն էր: Գրքի արժանիքներից մեկն էլ հեշտ կարդացվելն էր : Նկարում ամենահետաքրքիրը լուսնի կաթնագույն շողքն էր:
Նրա տեսած առարկան մեծ էր:

Մթության մեջ բոլոր առարկաները անտեսանելի են:
Թռիչքի տևողությունը 1 օր է : Ջերմության աղբյուրը արևն է : Դրա պատճառը իր տաք ջերմաստիճանն է :

283. Նախադասությունները բարդեցրո՛ւ՝ տրված հարցերին պատասխանող երկր որդական նախադասություններ ավելացնելով ( որպեսզի ավելացրածդ նախադասությունը կապվի , կարող ես անհրաժեշտ բառ ավելացնել ):
Օրինակ ` Գրքի արժանիքներից մեկն էլ այն էր: ( ի՞նչն էր ) – Գրքի արժանիքներից մեկն էլ այն էր, որ նկարները գունավոր էին :
68

Նկարում ամենահետաքրքիրը այն էր: ( ի՞նչն ) էր
Նրա տեսած առարկան այնպիսին էր : ( ինչպիսի՞ն ) էր

Մթության մեջ բոլոր առարկաները այնպիսին են: ( ինչպիսի՞ն են ) Թռիչքի տևողությունը այնքան է: ( ինչքա՞ն է ) Ջերմության աղբյուրը նա է: ( ի՞նչ է ): Դրա պատճառը նա է: ( ո՞վ է ):

284. Նախադասություններն ընդարձակի՛ր՝ ավելացնելով բառեր կամ բառակապակցություններ , որոնք բնութագրեն ( նկարագրեն , բնորոշեն ) ենթակային : Ի՞նչ հարցի են պատասխանում ավելացված լրացումները : Ի՞նչ անուն կտաս դրանց :
Օրինակ ` Այդ երևույթը բացատրելի է: Գունային այդ երևույթը բացատրելի է : Մթնշաղի մեջ գույների խամրելու երևույթը բացատրելի է: Որդիներն անհանգստանում էին: Ընկերդ արդեն գնացելէ: Արշավախումբը վերադարձավ լեռներից: Քո երգը գրավեց մարդկանց: Վարագույրը փակվեց: Հյուրը խոսելով մոտեցավ:

Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերն ու երկհնչյունները:

1. Ինձ այնպե՜ս է հրապուրում  էլեկտրոնային խաղը: Ամբողջ օրը հետևում եմ փոքր մարդուկին, որը կապույտ հանդերձով է: Իմ հրամանով նա մտնում է մութ աշխարհը, ելնում բարձր պարսպի վրա: Մի սխալ, և հրեշը հաղթում է մարդուկին: Բայց ես այնքան եմ խաղում, որ քաջ Մարիոն (այդպես է մարդուկի անունը) ազատում է թագավորի
   աղջկան:  Փորձում եմ վեր կենալ, բայց  ոտքերս չեն ենթարկվում, միայն մատներս են շարժվում. կարող եմ սեղմել մեկ այս կոճակը, մեկ այն: Աչքերս լարվածությունից
   հոգնել են: Ես անօգնական եմ և մենակ այդ անիրական աշխարհում:
   Հանկարծ հնչեց զարթուցիչի ձայնը:
   — Ա՜խ, ի՜նչ լավ է, որ երազ էր,- բացականչեցի ես:

2.Բառերը բաժանիր բաղադրիչների: Յուրաքանչյուրի դիմաց նշիր տեսակը ըստ կազմության: Օրինակ՝ խնձորենի-խնձոր+ենի-ածանցավոր բառ

Անհայտ- ան /ած/+ հայտ

Խնձորենի- խնձոր + ենի /ած/

Անմտություն- ան /ած/+միտք+ություն /ած/

Մթերային- մթեր /մթերք/+ ային /ած/

Տգեղ- տ /ած/ + գեղ /գեղեցիկ/

Անհավատալի- ան /ած/+ հավատալի

Միլիոնավոր- միլիոն + ավոր /ած/

Չկամ- չ /ած/+ կամ / կամենալ/

Ցուցանակ- ցուց /ցույց/+անակ /ած/

Կղզյակ- կղզ /կղզի/+յակ /ած/

Հայրական- հայր+ ական /ած/

Ապաշնորհ- ապ /ած/+շնորհ /շնորհք/

Դժգոհություն- դժ /ած/+գոհ+ ու+ թյուն /ած/

Հավաքածու-հավաքած+ ու /ած/

Լսարան- լս /լսել/+ արան /ած/

Ծիծաղելի- ծիծաղ+ելի /ած/

Անթիվ-ան /ած/+թիվ

Մորթեղեն- մորթ+եղեն /ած/

Մետաղյա-մետաղ+յա /ած/

Բացառիկ-բացառ/բացառություն/ +իկ /ած/

Ասեղնագործություն- ասեղ+ նա+ գործ+ություն /ած/

Որսորդ-որս+ որդ /ած/

Պողպատե- պողպատ+ ե /ած/

Հնություն-հն /հին/+ ություն /ած/

Գունեղ- գուն /գույն/+ եղ /ած/ 

Մեղմորեն-մեղմ+ որեն /ած/

Միջնակարգ-միջն /միջին/+ ա+ կարգ

Բուսականություն- բուս /բույս/+ ական+ ություն /ած/

3.Կազմիր բարդ բառեր արև, լույս, հող, ջուր, նկար արմատներով: Յուրաքանչյուր բառով որքան կարող ես: Օրինակ՝ արև-արևածաղիկ, արևաշող

Արև- արևածագ, արևալույս,արևաբույր, արևադիտակ,արևազօծ, արևելահայ, արևմտահայ, արևելք,

Լույս- լուսնկա, լուսամուտ, լուսարձակել, լուսաստղ,  լուսապատկեր, լուսանց, լուսաձև, լուսհեռագիր, լուսահավատ, լույսընծայում

Հող-հողածին, հողեղեն, հողոտ, հողաբաժին, հողագետ, հողաբույս, հողաչափ, հողաբնակ, հողանյութ, հողանոթ, հողաշիրիմ

Ջուր-անձրևաջուր, ջրառատ, գարեջուր, ջրբաժան, ջրամբար, ջրածածկ, ջրհոր, ջրմուղ, ջրհոսանք, ջրչափ, ջրահարս, ջրհեղեղ, ջրանցք, ջրաչափ, ջրօքսիդ, ջրօրհնություն

Նկար- նկարիչ, գծանկար, գունանկար, ճեպանկար

4.Տրված բառերը դարձրու ածանցավոր`սալոր, գիր, տուն, բարի, տանձ, սեր, արև,
օրինակ՝ սալոր-սալորենի

Գիր-գրչական

Տուն-անտուն, տնական

Բարի- բարություն

Տանձ- տանձենի

Սեր-սիրով, սիրելի

Արև- արևային

5.Հետևյալ արմատներից ու բառերից կազմիր բարդ բառեր.

Գույն+ գեղ- գունագեղ
Արյուն+ հեղ-արնահեղ
Ջուր+ հեղձ-գրահեղձ
Ծաղիկ+ փունջ-ծաղկեփունջ
Ես+սեր-եսասեր
Նավ+ վար-նավավար

6. Տեքստից դուրս գրիր հոգնակի թվով գործածված գոյականները և դարձրու եզակի, օրինակ՝ հանքանյութեր-հանքանյութ:

Գետնի տակ թաքնված հանքանյութերի մասին շատ հետաքրքիր տեղեկություններ կարող է տալ բույսերի հանելուկային լեզուն։ Ծառը, թուփը, ծաղիկը կամ
սովորական խոտը բնական մի բարդ լաբորատորիա է։ Նրանց արմատները
պոմպերի նման գետնի տակից քաշում են տարբեր նյութերի լուծույթներ։ Տերևների
մեջ և ցողուններում կուտակվում են մետաղներ, որոնց պաշարները թաքնված են
գետնի խորքերում։ Որպեսզի այդ մետաղը հայտնաբերեն, այրում են հավաքած
բույսերի նմուշները և ուսումնասիրում ստացված մոխիրը։ Քննության են ենթարկվում
նաև բույսերի հյութերը։ Այդպես կանաչ «հետախույզները» օգնում են որոշելու
հողաշերտի կազմությունը, ցույց են տալիս, թե որտեղ հանքավայր կա։

Ալեքսանդր Մելքումյանի «Հայաստանի քարերի աշխարհում» գրքից

Տեղեկություններ-տեղեկություն

Բույսեր-բույս

Արմատներ-արմատ

Պոմպեր-պոմպ

Նյութեր-նյութ

Լուծույթներ-լուծույթ

Տերևներ-տերև

Ցողուններ-ցողուն

Մետաղներ-մետաղ

Պաշարներ-պաշար

Խորքեր-խորք

Նմուշներ-նմուշ

Հյութեր-հյութ

Հետախույզներ-հետախույզ

Քարեր-քար

Կետադրել առակը․

Առակ վախի մասին

-Ու՞ր ես գնում,- հարցրեց ճամփորդը հանդիպելով` ժանտախտին

-Գնում եմ Բաղդադ: Այնտեղ պիտի կոտորեմ հինգ հազար մարդու:

Մի քանի օր անց ճամփորդը նորից հանդիպեց ժանտախտին

-Դու ասացիր թե կոտորելու ես հինգ հազար մարդու, բայց սպանեցիր հիսուն հազարի,- կշտամբեց նա:

-Ո’չ,- առարկեց ժանտախտը,- ես սպանեցի միայն հինգ հազարին, մնացածները մեռան վախից:

1. Տրված ածանցով և բառերից ընտրված համապատասխան արմատներով կազմել 6 ածանցավոր բառ:(առանց երկրորդ ածանցի)

տ-

կարողություն, տղամարդ, գետեզր, ոհմակ, հաճոյախոսություն, իրական, բզզալ, գեղեցկատես, ձևամոլություն, սնանկ, պարանախաղ, հասանել:

տկար, տմարդ, տհաճ, տգեղ, տձև, տհաս

տար-

երգահան, վերջնական, կարգապահ, դրամապանակ, գիրանալ, կցակառույց, կուսակալ, կրկնասեռ, նախահարձակ, ձևույթ, տեսականի, համակերպվել:

տարակարգ, տարադրամ, տարաձև, տարակույս, տարասեռ, տարատեսակ:

2. Յուրաքանչյուր սյունակից մեկական նախածանց, արմատ և վերջածանց օգտագործելով կազմել 6 բառ:

տար- օրենք -յան

ապ- անցորդ: -ություն

համ- շիրիմ: -յա

անդր- ազգական: -ի

ց- տեսուչ -ային

ստոր- գետնամած: -իկ

տարանցիկ

ապօրինի

համազգային

անդրշիրիմյան

ցտեսություն

ստորգետնյա

բոցակեզ, բազմակարծիք, ծերակույտ, մանրավաճառ, այտամորուս, շաղկապ,

-ոց

-ուք

-ուց

-անուտ

-ակի

-ունի

կապոց, այտուց, բազմակի, ծերունի, մանրուք, կիզանուտ

Հունվարյան ճամբարի սկզբին ներկայացրել էինք անհատական նախագիծ, որով սովորողների հետ ուսումնասիրելու էինք արհեստական բանականություն(մեքենայական ուսուցում)։ Աշխատում էինք 4-5 դասադանի սովորողների հետ:

Իրականում շատ հետաքրքիր փորձ էր: Երեխաների հետ աշխատանքը ,իհարկե ունի իր դժվարությունները եւ այս մեկ ամսվա ընթացքում լիովին հասկացա ուսուցիչնեդի աշխատանքի դժվարությունը:

Կատարած աշխատանքը՝

• Մոտավոր պատկերացում են կազմել, թե ինչ է արհեստական բանականությունը, որտեղ են օգտագործում

• Սովորել են վիրտուալ կամերայի օգտագործումը

• Ծանոթացել են Teachable machine կայքի հետ, որով էլ պատրաստել են իրենց մոդելները

• Օգտագործել են արդեն պատրաստի JS կոդեր, որով ստեղծվում էր կապ վիրտուալ կամերայի հետ

Երեխաները մեծ հետաքրքրությունով էին ուսումնասիրում նախագիծը: Հուսամ , որ նրանց կարողացանք ճիշտ ներկայացնել մեր նախագիծը: