1.Ինչպիսի միջավայրում ենք ապրում մենք, փորձեք ինքներդ գնահատել ձեր շրջակա միջավայրի որակը:
Շրջակա մրջավայրը բնութագրում է բնական պայմանները և տվյալ տարածքի էկոլոգիական վիճակը: Մենք մեր կյանքի ընթացքում միշտ կապ ենք ունենում շրջակա միջավայրի հետ, որը շատ մեծ ազդեցություն է թողնում մեր առողջության վրա: Հիմա մենք ապրում ենք աղտոտված ու ոչ առողջ՝ անբարենպաստ միջավայրում:
2.Ինչպես է ազդում շրջակա միջավայրը ձեր առողջության վրա, եթե կան առանձնակի դրսևորումներ, ներկայացրեք օրինակներով:
Աղտոտվածությունը, աղմուկը, փոշին և էլի շատ ու շատ բաներ վատ ազդեցությունուն են թողնում մեր առողջության վրա և առաջացնում է մի շարք հիվանդություններ:
3.Առանձնացնել ՀՀ-ում տարածված հիմանական հիվանդություննը, որքանով են դրանք կապվում շրւակա միջավայրի հետ
Քաղցկեղ, թոքային և սրտային հիվանդություններ, մաշկային ինֆեկցիաներ և այլն:
4.Ինչպես եք պատկերացնում շրջակա միջավայրի վերահսկողությունը, ինչպես այն դարձնել ավելի արդյունավետ: Ինչ դերն ունի հասարակական վերահսկողությունը, ինչպես մեծացնել այն:
Պետք է ուժեղացնել հսկողությունը ոստիկանության կողմից և գետնին աղբ թափելու համար սահմանել տուգանք, պետք է կառուցել աղբի վերամշակման գործարաններ և պետք է ամեն քայլափոխին դնել աղբարկղեր, քանի որ մեր քաղաում աղբարկղերը շատ քիչ են: Նաև ամեն մարդ պետք է ինքը գիտակցի, որ պետք չէ աղբը գցել գետնին և Երկիրը տանել կործանման, բայց ոնց երևում է հայերի մեծ մասը չի գիտակցում և չի հասկանում այդքանը:
Սեպտեմբերի 11-ին , ժամը 9։15 մենք 15 հոգանոց խմբով մեկնեցինք Գյումրի։ Միանգամից ասեմ , որ հիանալի ժամանակ ենք անցկացրել։
Գյումրի մենք գնացինք արագընթաց գնացքով և արդեն ժամը 11։20 տեղում էինք։
Ճանապարհի ընթացքում ծանոթացանք միմյանց հետ և չզգացինք նույնիսկ ինչպես անցավ ժամանակը։
Առաջին հերթին մեզ սպասվում էր հանդիպում Իտալիայի պատվո-հյուպատոս Անտոնիո Մոնտալտոյի հետ։ Հանդիպումը տեղի ունեցավ “Վիլլա Կարս” հյուռանոցում։ Ունեցանք փոքրիկ հարցազրույց նրա հետ, ով պատմեց , թե որքան բան է արել Գյումրի քաղաքի համար , մեզ հետ կիսեց իր մեծ սերը այդ քաղաքի հանդեպ։
Արդեն ահագին ժամանակ էր անցել և մենք բոլորս քաղցած էինք և այդ նպատակով այցելեցինք “Արեգակ” փուռ։ Իսկապես շատ համեղ էր և շատ հաճելի տեղ էր։
Համեղ սնվելուց հետո շրջեցինք քաղաքի կենտրոնով ։ Քանի որ ես ինքս գյումրեցի եմ և լավ գիտեմ իմ քաղաքը , ընկերների ցույց տվեցի Գյումրիի հեսառժան վայրերը։
Մի պոքր թափառելուց հետո այցելեցինք «Սթիլ» գրաֆիկայի թանգարանը։ որ տպավորված եմ , դա ոչինչ է։ Իսկապես շատ էսթեթիկ թանգարան էր։ Կարելի է ասել , որ անգամ սիրահարվեցի։Ինձ թվում է , որ յուրաքանչյուր մարդ, ով մի փոքր նույնիսկ սեր ունի ժամանակակից արվեստի հանդեպ պետք է լինի այդ թանգարանում։
Վերջին կետը՝ այցելություն Արտակ Թադևոսյանի արվեստանոց։ Տեսնելով այդ մարդու աշխատանքները և մոտիվացիոն խոսքերը հասկացա, որ արհեստը սահմաններ չունի և անհնարին ոչինչ չկա ։ Ուրախ եմ , որ ունեցա այդպիսի այցելություն։
Այսպիսով ավարտվեց մեր շատ հետաքրքիր ճամփորդությունը։
Շնորհակալություն յուրաքանչյուրին օրս հերաքրքիր դառձնելու համար, հատկապես ընկեր Կարինեին և ընկեր Ռուզաննային շնորհակալություն։
Մեկ տարի է արդեն սովորում եմ Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիրում: Մինչեվ ՄՍԿՀ գալը ես սովորել եմ հանրակրթական դպրոցներում: Այս մեկ տարվա ընթացքում կրթահամալիրում ես բավականին շատ դրական կողմեր եմ ձեռք բերել: Կրաթահամալիրի շնորհիվ ես ձեռք եմ բերել նոր ծանոթություններ, նոր գիտելիքներ եւ այլն: Կրթահամալիրի առավելությունները շատ են: Կրթահամալիրում մեզ տրված է ազատություն, ինչպես հագուստի մեջ այդպես էլ ուսման եւ առարկաների մեջ:
Կրթահամալիրի շնորհիվ ես դարձել եմ ավելի բաց նոր ծանոթությունների համար, դարձել եմ ավելի հայրենասեր: Այս ամենինչի համար ես շատ շնորհակալ եմ:
Գիրքը տպագրվել է 1895 թվականին Վենետիկում: Շատ հետաքրքիր, նույնիսկ ակտուալ ինֆորմացիա կա այդ աղբյուրում: Այսօրվա դրությամբ գիրքը ունի մեծ պատմական նշանակություն։
Ներկայացնեմ այդ գրքից մի քանի բույսերի համառոտ նկարագրություններ․
Կանեփ. Կանափ. Կանեփատ Տնտեսութեան մէջ պիտանեգոյն և ամենածանօթ ի հին ժամանակաց, թէ զգեստու թէ դեղերու՝ եւս և ուտելու պիտանութեան համար:
Կոմար. Գոմար Այսպէս անուանեն ի Պոնտոս այն գեղեցիկ ծառերը կամ թուփերը` զոր արեւմտեայք յունական բառիւք բարդեալ Rhododendron անուանեն, որ է ըսել Վարդածառ:
Մկնսոխ. Մկնասոխ Բուսաբանք հարիւր տեսակ մի Մկնսոխ զանազանեն, որք ոչ միայն դեղերու բանի կու գան, այլ և իրենց կարմիր, կապոյտ և ճերմակ ծաղկամբք` զարդ են պարտիզաց
Յունապի
Յունապի, պտուղն այլ Յունապ կոչուած է, որ Դժնկաց ցեղէն է ըստ ձեւոյն, այլ պտղովն յարգի,
Սա` Primula algida-ն է, algida նշանակում է` սառը, այսինքն հանդիպում է բարձր լեռնային գոտում ուր միշտ ցուրտ է:
Աղբերացարիւն
Մեր հայկական Աղբերաց արիւնն հիմայ ալ ծանոթ` ծաղիկ մ՚է, և ծաղկանց թագաւոր կամ թագուհի կըրնանք ըսել, գոնէ մեր երկրին մէջ. մեզի պանծալի, օտարաց նախանձելի, և ամենուն զմայլելի իր գունոյն համար, որ ամեն տեսող և քննող եւրոպացի զարմացուցեր է: Ինչուան հիմայ մեզի ծանօթ գտնուած տեղուանքն են Կարին, Բասեն, Ալաշկերտ, Տարոն (Մուշ), Վարագ լեռ, Լօռի, Կողբ (Սուրմալի), Վարաժնունիք (Տարաչիչակ):
Մենք բոլորս գիտենք, որ ուսումը լույս է, որը մարդուն դուրս է հանում խավարից:Բայց ձեր երեխան կարծում է, ո՞ր սրանք պարզապես բառեր են: Այնպես ստացվեց, որ գրեթե բոլոր երեխաները չեն սիրում դպրոց հաճախել:Եթե ձեր երեխան նրանցից մեկն է, ցույց տվեք նրան այս պատմությունները, թող կարդա, թե ինչպես են ամբողջ աշխարհի տղաները պայքարում իրենց ուսման իրավունքի համար, և միգուցե դա կօգնի փոխել նրա միտքը:
Աֆղանստան
Աֆղանստանում կրթություն ստանալու համար աղջիկները բառացիորեն վտանգում են իրենց կյանքը:Այս երկրում, մինչև 2001 թվականը, կանայք իրավունք չունեին սովորելու կամ աշխատելու:Թալիբանի ռեժիմը տապալվելուց հետո ,այդ սահմանափակումը հանվեց, բայց դա չի խանգարում, որ խստորեն պատժեն այն աշակերտուհիներին , ովքեր հաճախում են դպրոց:2015-ին դպրոց գնալիս երեք աղջիկ թթվասերվեցին:
Հոսպիտալում տուժածներից մեկն ասաց՝
«Ես ամեն դեպքում դպրոց եմ գնալու: Թող դա անեն հարյուր անգամ, այն չի կանգնեցնի ինձ »:
Սարսափեքի է որ սա միակ դեպքը չէ: Հանցագործներին չգտան:
Գրեթե բոլոր հանցագործությունները, որոնք վերաբերում են այս երկրում կանանց, մնում են չլուծված:
Աֆրիկա
Աֆրիկայի շատ երկրներում երեխաների համար կրթությունը շարունակում է մնալ շքեղություն:Այն երկրներում, որտեղ շարունակվում են ռազմական գործողությունները, համաճարակները և սովը տարածված են, կրթության իրավունքը փոխանցվում է հետին պլան:Բայց այնուամենայնիվ, շատ աղքատ վայրերում կազմակերպվում են ամենապարզ դպրոցները, դրանցից մի քանիսը գտնվում են հենց ծառերի տակ, որպեսզի ստվերը գոնե մի փոքր ընկնի:Այստեղ ամենափոքր ուսանողները սովորում են այբուբենը և սովորում են հաշվել:
Կոլումբիա
Որոշ երեխաների համար դպրոց տանող ճանապարհը դառնում է իսկական փորձություն, քանի որ դուք պետք է այնտեղ հասնեք ոչ թե ցամաքով, այլ ութ հարյուր մետր թռչելով խոր անդունդի վրա:Երեխաները կպչում են մետաղական մալուխներին և այդպիսով ընկնում Ռիո Նեգր գետի մյուս կողմը:Պատրա՞ստ եք նման թեստերի, որպեսզի դասը չթողնեք:
It’s summer, and we can’t go outside because of the virus. That’s why I sit at home and occasionally go out on the streets. While I’m sitting at home, my day goes by like this. I cook and I’m very good at it. Of course, like all teenagers i just watching movies.But even in watching movies, I do something useful.I watch movies in English and thus improve my English.
My nephews are here temporarily, and now I’m spending all day with them. It’s about how I spend my summer.
1 Ի՞նչ դեր ու նշանակություն ունի հողը բնության մեջ և մարդու կյանքում:
Հողը երկրակեղևի վերին փխրուն և բերքատու շերտն է, որտեղ աճում են բույսերը:Հողը բնության ամենագլխավոր պաշարներից է, գյուղատնտեսության գլխավոր արտադրամիջոցը: Հողը կապող օղակ է հանդիսանում կենդանի օրգանիզմների ու անկենդան բնության միջև: Հողը այն միջավայրն է, որում փոխազդում են կենսոլորտի տարրերի մեծ մասը, ջուրը, օդը և կենդանի օրգանիզմները:
Ձեր կարծիքով ինչու՞ են հողին անվանում տվյալ էկոհամակարգի հաելին:
Քանի որ հողը կապում է կենդանի և անկենդան բնությունը:Այս համակարգում ավելի կարևոր է հողի բարելավումը , շատացումը , քան ուղղակի պահպանումը կամ ճիշտ բաժանումը։ Հողը հայելին է իսկապես այս ոլորտում, որովհետև այն պարզ իր վրա ցույց է տալիս,արդյոք աշխատանքը եղել է իզուր թե արդյունավետ։ Մարդը բարելավվել է այն թե ոչ։ Հողօգտագործման հիմնական նպատակն է հենց հողի բարելավվումը։
3 Ի՞նչպես է ազդում աղտված հողը ամբողջ էկոհամակարգի վրա:
Ինչպես օդը և ջուրը հողը ենթակա է աղտոտմանը: Այն աղտոտվում է ռադիոակտիվ նյութերերից , որոնք կարող են թափանցել հող և կուտակվել այնտեղ ատոմային պայթյուններից հետո տեղումների արդյունքում, պեստիցիդներից, որորնք քիմիական միացությունների խումբ են, որոնք կիրառվում են մարդու համար անցանկալի օրգանիզմները ոչնչացնելու կամ դրանց թվաքանակը կրճատելու նպատակով , նաև պարարտանյութերից, որի բոլոր խմբերը, մասնավորապես քլոր պարունակող և ֆոսֆորական պարարտանյութերը: Մթնոլորտի վնասակար խառուրդները նստում են հողի մակերեսին, թափանցում են գրունտային ջրերի մեջ, իսկ դրանց մի մասն էլ փոշու ձևով վերադառնում է մթնոլորտ:
4 Ի՞նչպես ճիշտ օգտագործել ու պահպանել հողը։
հատուկ նշանակություն է տալիս հողի մշակմանը, որի ընթացքում ոչ միայն բացառվում է դրա քայքայումն ու տեղատարումը, այլև բարելավում է հողի վերին շերտի կառուցվածքը, հողը դառնում է ավելի արգավանդ: Լավ արդյունք է տալիս, օրինակ, թեք լանջերի հերկումը ոչ թե վերից վար, այլ լայնակի: Լայնակի վարուցանքի դեպքում դանդաղում է ջրի հոսքը, հետևաբար և նվազում հողի էրոզիան:
Աննա Խաչատրյան 